Zand, grind en klinkers zelf halen: wat past er echt op je aanhanger?

Een nieuwe oprit, een terras of een pad naar de schuur: veel mensen beginnen aan zo’n klus met het idee dat de aanhanger het materiaal wel aan kan. Op papier klopt dat vaak niet. Bouwmaterialen zijn vooral zwaar, en het volume dat in de bak past is bijna nooit het probleem. Het gewicht is dat wel.

Reken eerst in kilo’s, niet in kuubs

Zand weegt ruwweg 1.500 kilo per kubieke meter, afhankelijk van de soort en van hoe vochtig het is. Grind en menggranulaat liggen daar nog wat boven. Eén kuub zand is dus al meer dan de meeste ongeremde aanhangers mogen vervoeren, en die kuub neemt in een gemiddelde bakwagen niet eens de helft van de ruimte in.

Bij bestratingsmateriaal geldt hetzelfde. Betonklinkers van acht centimeter dik wegen ruwweg 150 tot 200 kilo per vierkante meter. Een oprit van dertig vierkante meter komt daarmee al snel op vijf ton aan steen, en dat is niet iets wat je in een paar ritjes doet. Voor een klein terras of een reparatie van een stuk bestrating is zelf rijden prima. Zodra het om een compleet terrein gaat, is bezorgen op een pallet vrijwel altijd goedkoper dan tien keer heen en weer.

Kijk naar je kentekencard, niet naar de aanhanger

Wat je mag laden hangt af van drie dingen. De toegestane maximummassa van de aanhanger zelf, het maximale trekgewicht van je auto en je rijbewijs. Die eerste twee staan op de kentekencard, en het is de laagste van de twee die telt. Een aanhanger die 1.350 kilo mag wegen is niets waard achter een auto die maar 1.000 kilo mag trekken.

Voor het rijbewijs geldt in Nederland dat je met een gewoon B-rijbewijs een aanhanger tot 750 kilo toegestane maximummassa altijd mag trekken. Is de aanhanger zwaarder, dan mag het nog steeds, zolang de toegestane maximummassa van auto en aanhanger samen niet boven 3.500 kilo uitkomt. Wil je daarboven, dan heb je code 96 nodig, waarmee je tot 4.250 kilo mag, of een volledig E-rijbewijs. Op de snelweg rijd je met een aanhanger daarnaast maximaal 90 kilometer per uur.

Vergeet bij het laden de verdeling niet. Zand of grind achterin de bak zetten levert een lichte kogeldruk en een onrustige combinatie op. Laden boven en net voor de as, en dan pas kijken hoe de rest verdeeld kan worden, scheelt op de weg meer dan je zou denken.

Het materiaal is het lichtste deel van de klus

Wie de kilo’s heeft uitgerekend, komt vaak bij de volgende vraag: wat gebeurt er met de grond die eruit moet? Voor een oprit met klinkers wordt doorgaans zo’n dertig tot veertig centimeter afgegraven, en die grond moet ergens naartoe. Dertig vierkante meter oprit levert daarmee al ruim tien kuub grond op, en dat is met een aanhanger simpelweg niet te doen.

Bovendien mag je grond niet overal kwijt. Grond die van een locatie afgaat valt onder het Besluit bodemkwaliteit en moet in veel gevallen naar een erkende verwerker, soms met een melding vooraf. Een container laten plaatsen of het afvoeren laten regelen door de partij die het grondwerk doet, is dan de eenvoudigste route. Grondverzetbedrijven met eigen vrachtwagens, zoals De Poorte Joppe in de regio Deventer en Zutphen, nemen kleine en grote partijen mee en kunnen schone grond innemen op eigen terrein.

Wanneer uitbesteden goedkoper uitpakt

De rekensom is meestal simpel. Zelf doen kost huur van een aanhanger, brandstof, tijd en vaak ook nog de huur van een trilplaat en een afkortzaag. Daar komt bij dat bestrating die op een niet goed verdichte ondergrond ligt, binnen een paar jaar begint te verzakken. Dan straat je het werk in feite twee keer.

Voor een pad of een klein terras is dat risico te overzien. Voor een oprit waar dagelijks een auto op staat, of een erf waar zwaarder verkeer overheen gaat, is het verstandiger om in ieder geval het grondwerk en de fundering door een vakman te laten doen. Wie in Oost-Nederland zoekt naar een stratenmaker Deventer en omgeving, komt terecht bij bedrijven die het afgraven, de fundering en het straatwerk in één traject uitvoeren, zodat aanvoer van zand en afvoer van grond in dezelfde planning meelopen.

Blijft de aanhanger dan ongebruikt? Niet per se. Voor het ophalen van klinkers voor een klein stuk herstelwerk, tuinaarde of een paar zakken split blijft hij precies het juiste gereedschap.